ร่องรอยการค้นพบของแผนจารึกในสมัยต่างๆที่มีชื่อของพระนามอยู่แต่ละแผนจารึกซึ่งแผนจารึกนั้นจะมีอยู่ทุกช่วงสมัยพุทธกาลและจะมีชื่อของพระนามในแต่ละพุทธศตวรรษปรากฏอยู่บนแผนจารึกว่าแผนจารึกนั้นเกิดขึ้นจังหวัดไหนบ้าง 

จารึกช่วงพุทธศตวรรษที่16จารึกสมัยพระเจ้าสุริยวรมันที่1พ.ศ.1545 1593 จารึกปราสาทตาเมือน 5จังหวัดสุรินทร์ จารึกปราสาทพระวิหารที่1จังหวัดศรีสะเกษ รวมถึง ปราสาทสระกำแพงใหญ่ จังหวัดศรีสะเกษ และ จารึกปราสาทพิมาย2จังหวัดนครราชสีมา

นอกจากนี้ยังปรากฏจารึกสมัยพระเจ้าอุตยวรมันที่2พ.ศ.1593 1609 จารึกบ้านเมย จังหวัดขอนแก่น จารึกปราสาทพนมวัน2จังหวัดนครราชสีมา และ จารึกบ้านซับบาก จังหวัดนครราชสีมา 

ต่อมาราวในพุทธศตวรรษที่17จะพบปรากฏพระนามของ จารึกสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่6พ.ศ.1623 1650 จะพบจารึกปราสาทพนมวัน3จังหวัดนครราชสีมา จารึกสำนักพระนางขาว จังหวัดมหาสารคาม

จารึกสมัยพระเจ้าธรณินทรวรมันที่1พ.ศ.1650 1656 จะพบแผน จารึกปราสาทพิมาย3จังหวัดนครราชสีมา นอกจากนี้ยังพบ จารึกสมัยพระเจ้าสุริยรวรมันที่2พ.ศ.1656 1693 จารึกพระศรีสูรยลักษมี จังหวัดขอนแก่น และยังพบปราสาท จารึกเขาพระวิหาร2 จังหวัดศรีสะเกษ 

พุทธศตวรรษที่18เป็นช่วงเวลาที่ตรงกับรัชกาลของพระเจ้าชัยวรมันที่7ในสมัยของพระองค์นั้นอาณาจักรเขมรได้ขยายอำนาจออกไปอย่างกว้างไกลที่สุด ปราสาทพระขรรค์ และ ปราสาทตาพรหม บอกได้ถึงเรื่องราวที่พระองค์ทรงโปรให้มีการสร้างพระโรพยาษา หรือ โรงพยาบาลรวมไปถึงธรรมศาลาหรือบ้านพร้อมไฟขึ้นอยู่ตามหัวเหมืองต่างๆทั่วพระราชอาณาจักรนอกจากนั้นในสมัยพระองค์ภาคอีสานของประเทศไทยก็ได้ปรากฏแผนจารึกจำนวน13หลักกระจายตัวอยู่ตาม จังหวัดชัยภูมิ นครราชสีมา  บุรีรัมย์ สุรินทร์ ศรีสะเกษ ร้อยเอ็ด มหาสารคาม ขอนแก่น อุดรธานี และ สกลนคร

ซึ่งเป็นจารึกที่สร้างขึ้นประจำอโรคยาศาลจารึกที่เก่ามาแล้วในข้างต้นสะท้อนให้เห็นถึงการจัดระเบียบการปกครองของอาณาจักรเขมรโดยเฉพาะสมัยเมืองพระนครที่มีการจัดระเบียบการปกครองเป็นสองรูปแบบคือการปกครองในส่วนกลาง และการปกครองในส่วยนของท้องถิ่นซึ่งพื้นที่ภาคอีสานซึ่งน่าจะอยู่ในสถานะเมืองท้องถิ่นอันเป็นพื้นท่ที่อยู่ไกลจากท้องถิ่นและเป็นพื้นที่ห่างไกลจากราชธานีแต่ก็ยังมีความสำคัญต่อเมืองหลวงมาก จารึกเขมรโบราณหลายหลักกล่าวถึงเมือง วิษย

ซึ่งเทียบกับจังหวัดปรากฏอยู่ เช่น จารึกปราสาทหินพนมรุ้ง จารึกปราสาทพนมวัน จารึกปราสาทโดนตวล จารึกปราสาทเขาพระวิหาร และ จารึกปราสาทเมืองแขกเป็นต้นจารึกเหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่าเมืองและชุมชนเขมรโบราณบริเวณภาคอีสานเป็นส่วนหนึ่งของระบบการปกครองและระบบบริหารราชการอาณาจักรเขมรโบราณตั้งแต่ราวพุทธศตวรรษที่16เป็นต้นมา

 

สนับสนุนโดย  สมัครคาสิโนออนไลน์ไม่มีขั้นต่ำ